Herkesin merak ettiği bi soru sanırım. Hatta çoğunun merak etmeyip direkt inandığı bi şey. Onlar böcek yiyor… Peki gerçekten yiyorlar mı?
Şöyle ki, Çinliler gerçekten her şeyi yiyebilecek kapasitede. Yani bize ne kadar iğrenç görünürse görünsün, onlar afiyetle her şeyi yiyor. Öncelikle kahvaltıyla başlamak istiyorum. Nerde bizim o büyük Pazar kahvaltıları tabi. Yanından geçemez. Ama ortak olan tek bir şey var. O da yumurta. Haşlanmış olan her türlü yumurtayı kahvaltıda tüketebilirsiniz. Kaz, bıldırcın ama en çok da tavuk yumurtası. Onun dışında ‘’rice porridge’’ denilen, pirinç çorbası tarzı tadı tuzu olmayan bi yemek. İçine bazen sebze bazen et atıyorlar. ‘’Ham’’ denilen domuz salamı tarzı şeyler de bazen tüketiliyor. Ve tabiî ki de beyaz pirinç ekmeklerinden. Onun dışında kahvaltıda yedikleri başka bir şey yok. Peynir, zeytin bulmak çoook zor. Ancak ithal ürün satan marketlerden alabilirsiniz. Yani Çin malı olan bir peynire, zeytine rastlayamazsınız. Türkiye’de olduğu gibi işe giderken biz nasıl hızlı hızlı ayran ya da çayla simit, poğaça tarzı şeyler yiyorsak onlar da yine yolda satılan ‘’baozi’’ denilen içine sebze ya da et koyup buharda pişirdikleri hamurlardan yiyorlar. Ya da yumurtayı krep gibi pişirip içinde sebzelerin koyup satıldığı sadece sabah ortaya çıkan street food’cular da var. Bir de bunların yanında mutlaka kocaman bir ‘’Milk Tea’’ içiliyor. Sütlü çay değil aslına bakarsanız. Çok farklı çeşitleri var. Meyveli, sade vs. Aromalı siyah çay gibi de düşünebiliriz belki.
Öğle yemeklerine gelirsek… Burda öğle yemeği saati 12. Kahvaltıdan çok öğle yemeği önemli. Saat 12’de mutlaka herkes yemek yemeye çalışıyor. Öncelikle kase yarısına kadar pilavla dolduruluyor.(Pilav diyorum ama tabi bizdeki pirinç pilavı gibi sanmayın. Pirinç lapası diyebiliriz.) Daha sonra ana yemekten üzerine ekliyorlar. Yemeklere gelirsek… Karnıbahar, brokoli gibi sebzelerin domuz etiyle piştiği bir yemek var. Yumurta ve domatesin piştiği ucundan kıyısından bizdeki menemene benzeyen bir yemek var. Domuz salamıyla yeşil sert bir sebzenin (ne olduğunu bilmiyorum) meşhur kırmızı acı biberleriyle piştiği bir yemek var. Bu arada bu acı biberleri neredeyse her yemeğe ekliyorlar. Patlıcanın domatesle piştiği bi yemek var ki favorilerim arasında. Temelde hepsi bu şekilde yemeklerin. Yani adını bilmediğim sebzeler oluyor sadece. Mesala midye tarzı ama bitkiye de benzeyen bi şey oluyor. Ama işte adını bilmiyorum J Tofu çoğu yemekte oluyor. Sadece tofuyu yemek gibi pişirip verdikleri de oluyor ya da yemeklerin içine kattıkları da oluyor. Farklı noodle’lar var. Özellikler Xi’an noodle’larıyla meşhurmuş. Bunların yanında pirinç ekmeklerinden ya da dumpling denilen Çin mantılarından çıkıyor bazen.(Ekmek gibi düşünebilirsiniz içinde soya fasülyesi ya da domuz eti oluyor). İlk zamanlar ben bunları yiyemem diyordum. Çünkü inanın hepsinin görüntüsü çok kötü. Ama yemeye çalıştıkça ağız tadım da ona göre ayak uydurmaya başladı galiba yemeklere. Artık nerdeyse her şeyi yiyebiliyorum. Domuz eti hariç. Kokusuna dayanamıyorum.
Akşam ne yediklerini pek bilmiyorum tabi. Ama marketten aldıkları şeylere bakılırsa yine aynı tarz şeyler tüketiliyor. Bir de sarımsak her yemekte neredeyse. Her akşam diğer mutfaklardan benim evime bir sarımsak kokusu sarıyor mutlaka. Yemeklerin üzerine de acılı yağlı bir sosları var ondan döküyorlar çoğu zaman. Zaten o yemekler ancak öyle yenir.
Bu öğünlerin dışında atıştırmalık olarak tükettikleri bi çok şey var ki bunlar gerçekten bizden çok ama çok ayrı. Bir defa çikolata bisküvi vs yeme kültürleri pek yok. Atıştırmalık olarak paketlenmiş şekilde ekmek dedikleri ama bizim ekmeklerden çok ayrı olan tatlı yumuşacık hamur işi tarzında bi ekmekleri var. Acıktıklarında genelde marketten onu alıp tüketmeyi tercih ediyorlar. Genelde bu şekilde paketli ekmek alacaksanız mutlaka şekerli bi tadı oluyor. Buna benzer şekilde yoğurt diye tükettikleri bi çok ürün daha var. Sıvı ve tatlı oluyor. Pipetle tüketiyorlar ama yoğurt diye geçiyor burada. Zaten şekersiz yoğurt bulmak daha bana nasip olmadı. Atıştırmalıklar diyordum… Bizdeki çekirdek çitleme kültürü burada da var. Ay çekirdeği ya da kabak tüketiliyor baya. Yer fıstığı da çok fazla. Çiğ olarak yemeklere de katılıyor ya da baharatlı kavrulmuş çeşitleri atıştırmalık olarak satılıyor. Tatlı olarak tükettikleri çok enterasan atıştırmalıkları var. Çinlilere isimlerini sorduğumda onlar da İngilizce’de bi karşılıklarını bulamadıklarını söylüyorlar. Benim bir favori atıştırmalığım var mesala tatlı olarak sevdiğim fotoğraf olarak da aşağıda bulabilirsiniz. Buraya kadar olanlar normal insanların yiyebileceği atıştırmalıklardı… Bir de baharatlı tavuk ayağı, baharatlı çeşitli değişik et çeşitleri, kuru etler, balıklar, vs her şeyi bulabilirsiniz. Eğer ben illa ki çikolata bisküvi yiyeceğim diyorsanız evet bulabilirsiniz ama çok çeşit yok ve genelde daha pahalı oluyor. Bizlerde markete girdiğinizde light ürünler reyonu mutlaka olur. Ama Çin’de bir sürü büyük marketi dolaşmama rağmen Çin malı olup da bu light ürün piyasası için ürün üreten bir markaya rastlamadım. Demek ki bu ürünleri tüketmeden de sağlıklı ve fit olabiliyormuş insan…
Eğer Çinliler evde, işte vs yemek yemediyse sokakta da yiyebiliyor. Kutu kutu marketlerde satılan bir sürü çeşit noodle paketlerinden alıp içine sıcak su koyup yürürken yiyip karınlarını doyurabiliyorlar. Sıcak suyu nerden buluyorlar diyorsanız… Burda sıcak su her yerde. Normal içtikleri su genelde kaynamış sıcak su oluyor. Aklınıza gelen çoğu yerde sıcak su sağlayan büyük makinelerden var. Yemek yeme işini de genelde ayakta yapıyorlar zaten.
Yemek kültürlerine dair yazacak inanılmaz çok şey var aslında. Denk geldikçe yine ayrıntılı yazmak istiyorum. Hatta içerikleriyle ve yapılış şekilleriyle de sevdiğim bi iki şeyi ilerde bulabilirsiniz yazılarımda. Ancak şundan emin olun. O Çin Restoranı adı altında satılan yemeklerin hiç biri Çin yemeği değil. Güzel güzel sotelenmiş tavuklar, soya soslu sebzeler vs… Gerçek Çin mutfağı bu değil.
PS: Fotoğrafların bazıları bana ait bazılarını internetten bulmaya çalıştım. Online bir çok fotoğraf var ancak çoğu gerçekçi değildi. Aralarından en yakın olanları seçtiğime emin olabilirsiniz
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder